تاثیر یوگای خنده بر حافظه کاری: یک مطالعه مقدماتی
محققان و وابستگیهای سازمانی:
-
محمد شاهینور رحمان: دانشگاه چیتاگونگ، بنگلادش.
-
فریده بنت والی: کالج دولتی سیتی، چیتاگونگ، بنگلادش.
-
این مطالعه در مجله اروپایی تحقیقات طنز (European Journal of Humour Research) منتشر شده است.
زمان و مکان:
این مطالعه در بنگلادش و بر روی دانشجویان مقطع کارشناسی انجام شد. دوره مداخله ۴ هفته به طول انجامید و شامل دو جلسه در هفته بود.
هدف و مقاصد:
هدف این مطالعه تعیین این بود که آیا یوگای خنده (که از خنده ساختگی بدون تکیه بر طنز یا جوک استفاده میکند) میتواند حافظه کاری (WM) را در جوانان سالم بهبود بخشد یا خیر.
فرضیات:
-
یوگای خنده به طور معناداری حافظه کاری دیداری-فضایی را بهبود میبخشد (تست شده توسط آزمون مکعبهای کورسی).
-
یوگای خنده به طور معناداری حافظه کاری کلامی را بهبود میبخشد (تست شده توسط آزمون فراخنای ارقام).
یوگای خنده چیست؟
یوگای خنده شامل خندههای ساختگی است که خودخواسته بوده و به محرکهای بیرونی مانند جوک یا کمدی وابسته نیست. این تمرین معمولاً از یک توالی ساختاریافته پیروی میکند:
-
ریتمهای دست زدن (مانند گفتن “هو هو، ها ها ها”).
-
تمرینات تنفس عمیق.
-
تمرینات خنده شبیهسازی شده مانند:
-
خنده خوشوبش (وانمود کردن به احوالپرسی گرم با دیگران همراه با خنده).
-
خنده تلفنی (وانمود کردن به صحبت با تلفن همراه با خنده).
-
خنده شیر، خنده سوپ داغ و غیره.
-
شرکتکنندگان:
-
تعداد کل: ۳۰ دانشجوی مقطع کارشناسی.
-
شامل ۱۰ مرد و ۲۰ زن با میانگین سنی ۲۰.۵۷ سال.
-
معیار انتخاب: شرکتکنندگان به طور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند:
-
گروه آزمایش: ۱۵ نفر که در جلسات یوگای خنده شرکت کردند.
-
گروه کنترل: ۱۵ نفر که هیچ مداخلهای دریافت نکردند.
-
تستهای استفاده شده برای سنجش حافظه کاری:
-
تست مکعبهای کورسی (Corsi Block Test):
-
حافظه دیداری-فضایی را با درخواست از شرکتکنندگان برای به خاطر سپردن ترتیب مربعهای روشن شده روی صفحه نمایش اندازهگیری میکند.
-
-
تست فراخنای ارقام (Digit Span Test):
-
حافظه کاری کلامی را با درخواست از شرکتکنندگان برای یادآوری یک توالی از اعداد به ترتیب صحیح اندازهگیری میکند.
-
طراحی مطالعه:
-
طرح پیشآزمون و پسآزمون: تمام شرکتکنندگان قبل و بعد از مداخله ۴ هفتهای مورد آزمایش قرار گرفتند.
جلسات یوگای خنده:
-
دو بار در هفته برگزار شد و هر جلسه ۳۰ دقیقه طول کشید.
-
جلسات از یک ساختار ثابت پیروی میکردند:
-
دست زدن و آواز خواندن ابتدایی (“هو، هو، ها-ها-ها”).
-
تمرینات تنفس عمیق.
-
۱۵ دقیقه تمرینات خنده هدایتشده.
-
آرامسازی (ریلکسیشن) و تنفس پایانی.
-
-
گروه کنترل در این مدت در هیچ مداخلهای شرکت نکردند.
نتایج:
۱. حافظه کاری دیداری (نمرات CBT):
-
گروه آزمایش: بهبود معنادار از ۴.۸۳ (پیشآزمون) به ۵.۴۳ (پسآزمون).
-
گروه کنترل: بدون تغییر معنادار (پیشآزمون: ۴.۹۳، پسآزمون: ۵.۴۰).
۲. حافظه کاری کلامی (نمرات Digit Span):
-
گروه آزمایش: بهبود معنادار از ۶.۳۳ (پیشآزمون) به ۷.۶۰ (پسآزمون).
-
گروه کنترل: بدون تغییر معنادار (پیشآزمون: ۶.۸۷، پسآزمون: ۶.۹۳).
یافتههای کلیدی:
-
یوگای خنده حافظه کاری را بهبود بخشید: هر دو حافظه دیداری-فضایی و کلامی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به طور قابل توجهی بهبود یافتند. هیچ بهبود مشابهی در گروه کنترل مشاهده نشد.
-
هیجانات مثبت و فعالیت قلبی-عروقی: یوگای خنده احتمالا از طریق هیجانات مثبتی که ایجاد میکند (که به تقویت عملکردهای شناختی معروف هستند) حافظه را بهبود بخشیده است. همچنین خنده ساختگی اثرات قلبی-عروقی ورزش (افزایش ضربان قلب) را تقلید میکند که میتواند به تقویت بیشتر حافظه کمک کند.
چرا این موضوع مهم است؟
-
حافظه کاری برای کارهای روزمره، یادگیری، استدلال و حل مسئله حیاتی است.
-
یوگای خنده میتواند به عنوان یک ابزار غیرتهاجم، سرگرمکننده و موثر برای بهبود تواناییهای شناختی در دانشآموزان و بزرگسالان عمل کند.
-
این روش ممکن است به جمعیتهایی که با چالشهای حافظه دستوپنجه نرم میکنند، مانند سالمندان یا دانشآموزان تحت استرس تحصیلی، کمک کند.
نتیجهگیری:
یوگای خنده در بهبود حافظه کاری کلامی و دیداری-فضایی در جوانان سالم موثر بود. این یافتهها پتانسیل یوگای خنده را به عنوان یک مداخله تقویتکننده حافظه برای دانشآموزان یا سایر افرادی که نیاز به حمایت شناختی دارند، برجسته میکند.